یاریی باسکەو چەند زانیاریەک

کەرخی میروسی

یاری تۆپی باسكه‌زۆر به‌ربڵاوه‌ له‌ ١٩٠ وڵاتی سه‌ر روی زه‌مین

یاریهیتێدا ئهنجام دهدرێت وزیاتر لهملیارێك بهم یاریهدڵخۆشن لهسهر تاسهریجیهاند. یاریهكهبریتییهلهخێراییوهونهریو ههندێك ڕهگ وڕیشهیئاینیشیههیه‌. ههروهها یاساكان دانراون بۆ ئهوهیبتوانرێهاتوو چۆ بهتۆپهكهبكرێو ئهتوانرێ بهچهند جوولهیهكیتایبهت جمو جۆڵ بهتۆپیكهبكرێ‌, بهڵام ئهتوانرێتۆپهكهههڵبدرێو بخرێتهناو سهبهتهیهكیكۆنهوه‌, ئهمهههموو ئهو شتانهبوو كهتوانیان بیدۆزنهوهلهو سهردهمهدا. لهههمان كاتدا ههموو جۆرهوهرزشێك دامهزرێنهرێكیههیهپیاوێك یاخود ژنێك , ژیانهسهیروو سهمهرهو ووردبونهوهكانیان بۆ تههۆیگهڕان بهدوایشكۆمهندیونهمری‌, لهئاكامیژیانیڕۆژانهیاندا داهێنانیسهیرو سهمهرهیان داهێناوه‌,ماناو واتاینوێیان بۆ ژیان داهێناوهلهسهر دهمانێكدا لهم شار بۆ ئهو شار یان وولات بهووڵات زانیاریهكانیان بڵاو كردۆتهوهوگهشهیسهندوه‌.* دكتۆر (جیمس نایسمێس) مامۆستاییئهم یاریهبووه‌.ڕۆژێكیان دكتۆر (جیمس نایسمێس) گهیشتهقوتابخانهیكرێكارهمهسیحیهكانیئهو سهردهمهبڕیاریدا پهیوهندیبهكۆمهڵهیگهنجانیمهسیحیهوهبكات.لهههمان كاتدا مامۆستایهكیبهتوانبوو بڕیاریدا گهشهبهبواریفێركردن بدات.ههربۆیهپۆلێكیلهگهڵ دكتۆر (هال سیتیگیوك) وهرگرت لهبهشهوانهیهداكارێكیگرنگیههبوو ئهویش دۆزینهوهییاریهكیبهكۆمهڵ بوو لهزستاندا لهنێوان یاریتۆپیپێوتۆپیبهیس بۆڵدا بكرێت.ههر لهبهر ئهم هۆیهش بوو , یاریتۆپیباسكهیدۆزیهوه‌.بهم شێوهلهدوانیوهڕۆیهكیزستانیسهختدا و لهقوتابخانهیهكدا وهۆلێكیوهرزشیكۆندا یاریتۆپیباسكهلهدایك بوو.ههروهها (جیمس نایسمێس) ماوهی‌ 14ڕۆژیبۆ داهێنانیئهم وهرزشهویست . یاریهكهیلهشهوی‌ 13یهمدا دۆزیهوه‌ , وهههموو كاتێك ئهیووت یهكهم جار كهیاریهكهم كردلهسهرجێگاینووستنیتهنهاخۆم بووم شهوێك پێش دهست پێكردنییاریهكه‌. پاشان ههموو تێبینیهكانم نوسییهوهو یهكێك لههاورێكانیههموویبۆ لهچاپدا.دوایڕۆیشت بۆلایدهرگهوانهكهلێیپرسیهیچ سنو قێكت پێشك نایهت نیوهتیرهكهی‌( 45سم بێت به‌45سم بێت) دهرگهوانهپێیووت نهخێر بهڵام دوو سهبهتهم لایه‌. بهم جۆرهچیرۆكییاریتۆپیباسكهلهمێژوویگهنجانیمهسیح دا ڕهگ و ریشهیداكوتاوه‌. ههروهها كۆمهڵهیگهنجانیمهسیحیلهبهریتانیا پهرهیان بهچالاكیهوهرزشیهكاندا وزۆر بهزوویش ئهم بۆ چوونهلهههموو ئهمریكادا بڵاو بۆوه‌. لهگهڵ بڵاو بوونهوهیكۆمهڵهیگهنجانیمهسیحیدا لهویلایهتهیهكگرتووهكاندا پێویست بوو ڕاهێنان بهڕاهێنهرانیتازهبكرێت.لهههمان كاتدا ئهم كۆمهڵهیهوهكو كۆمهڵهیهكیروحانیبهشێوهیهكیسهرهكیئامانجیرێنماییگهنجهكانیبوو بهرهو رێگایئیمان داری‌ .ئهو كاتهئهمهئامانجیكۆمهڵهیگهنجانیمهسیحیبوو بۆ ماوهی‌ 75 ساڵ لهسهرهتایدروست بوونیهوه‌.بهڵام ههندێك هۆیماندوو بوون وبێزاریگونجاو نهبوو بۆ كۆمهڵهكه‌. لهبهر ئهوهكۆمهڵهكهتهنها گرنگیدا بهجۆرهوهرزشێك وهك چۆن ئهیان ووت وهرزشیمهسیحیدهستیپێكرد. بهداڕشتنیبهرنامهیهك بۆ بهرهو پێًش بردنیلایهنیجهستهییلاوهكان و یاریهبهكۆمهڵهكان بهشێوهیهیاریتۆپیسهبهتهدروست بوو. بهشێوهیهكیڕاست نازانین یاریتۆپیسهبهتهلهكهیدا بۆ یهكهم جار ئهو یاریهكراوه‌. بهڵام بهشێوهیهكینزیكهیلهمانگیكانونییهكهم پێش ئهوهیقوتابیان بگهرێنهوهماڵهكانیان بۆ جهژنیسهریساڵ,ئهم یاریهسهنجیكرێكارهكانیڕاكێشا لهقوتابخانهمهسیحیهكهدا.كاتێكیش قوتابیهكان چوونهوهماڵهكانیان و ئهم یاریهیانهبۆ كهس وكاریان باس كرد,یاریهكهوهكو ڕوناكیبلاو بۆوهبهههموو لایهكدا .بهم جۆرهدوایجهژنیسهریساڵ یاریهكهبهچهند ڕۆژێك لهیاریگایهكیبچووكهدا یاریدهستیپێكردو نزیكهی‌300كهس ئامادهبوون,لهبهرئهوهههموو بهجۆش خرۆش بوون بۆ بینینیئهم یاریهنوێیه‌. ئهبێت ئهم یاریهچۆن بێت؟ كاتێك ویستیان ناویبنێن( تۆپینایسمێس) زۆرێك باوهریان وابووكهئهم ناوهناویههموویاریهكانیتریش لهناوئهبات , بۆیهناونرا تۆپیسهبهته‌. چونكهزۆر بهسادهییپێك هاتووهله‌(تۆپ وسهبهته‌). یاریگاكهشیدرێژیهكهی‌ 27م به‌ 16مهترهههرههمان پێوانهییاریگایهكه‌(نایسمێس) داینابوو. ئهوكاتهسهبهتهیهكیكۆنیان ههڵ ئهواسیبهبهرزی‌ 3م لهزهویهوه‌, ئێستاش بهرزیگۆڵیسهبهتهههرههمان بهرزیهتائهمڕۆ. كاتێك تۆپیان ههڵ ئهدا بۆ ناو سهبهتهكهخوارهوهیسهبهتهكهنهكراوهبوو. پاسهوانهكهبهپهیژهیهكهدا ههڵ ئهگهراِ بۆ هێنانهدهرهوهیتۆپهكه‌. ئهو كاتهكوڕهكان لهدوایگۆڵهكانهوهدائهنیشتن دهستیان ئهجووڵاندو تۆپیان لهناو سهبهتهكهبۆ تیپیبهرامبهر دهر ئهكردهوه‌. پارچهیهك تهختهیشێوهلاكێشهیبهكار هات, بۆ ئهوهیتۆپهكهلهو پارچهتهختهیهوهبگهرێتهوهو بهههمان پێوانهیئهو پارچهتهختهیهیئێستا گۆڵهكهیلهسهره‌, لهچوار دهورییاریگا كهش پارچهقوماشێك وهكو شورا بۆ یاریگاكهبهكارئههات.ههرچهندهشوێنییاریگاكۆنهكهئێستا نهماوه‌, لهشوێنهكهیچێشت خانهیهك دروست كراوه‌ . كاتێك كرێكارهكان دیوارهكانیچێشتخانهتازهكهیان دروست ئهكرد, هێشتا پارچهیهك لهدیواریاریگا كۆنهكهمابوو.لهشهوێكدا یهكێك لهكرێكارهكان هات به